Spuitzone, nieuw buzzwoord voor beroep

25 mei 2026 - Marian Harberink

Spuitzone, nieuw buzzwoord voor beroep

Steeds vaker worden er bij gemeenten zienswijzen ingediend met het woord ‘spuitzone’ erin. Het woord ‘stikstof’ was al langer populair om bouwprojecten tegen te houden of te vertragen. Voor mij is dat erg wennen. Al meer dan 20 jaar houd ik me bezig met spuitzones in ruimtelijke besluitvorming. Er was tot voor kort amper belangstelling voor. Behalve bij gemeenten in de Betuwe of bij gemeenten met hoge bomenteelt.

Hoewel ik van harte toejuich dat er meer belangstelling is voor spuitzones bij een BOPA of omgevingsplan, vind ik de huidige aandacht voor spuitzones hysterisch. De paniek die ontstaan is bij gemeenten vind ik erg overdreven. Het legt veel aanvragen van initiatiefnemers in het buitengebied onnodig stil. Alle open teelten worden helaas over één kam geschoren. Meestal door een gebrek aan kennis en inzicht in het gemeentehuis. Een nieuwe woonlocatie naast een productieboomgaard of een weiland maakt nogal uit. Dat is qua frequentie, spuitmethode en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en risico voor omwonenden niet te vergelijken.

Het relativiteitsvereiste biedt gelukkig hulp voor gemeenten bij reclamanten die zo maar ‘spuitzone’ roepen in een zienswijzen of later in beroep zonder enig belang: ‘Zonder gevolgen van enige betekenis heeft iemand geen persoonlijk belang bij het besluit‘. Hoewel de uitspraak van 3 april 2026, no. 202600522/3/R1 afkomstig is van een voorzieningenrechter van de Afdeling, wordt in deze uitspraak mooi weergegeven hoe het zit met belanghebbendheid en milieugevolgen van een activiteit. Lezen dus!

Inzicht in spuitzonering helpt om weer beweging te krijgen in aanvragen voor projecten in het buitengebied. Met het 9-stappen plan leer je tijdens de cursus Spuitzones in de gemeentelijke praktijk hoe je een locatie-specifiek onderzoek opzet of beoordeelt. Deze cursus is bedoeld voor gemeenten, adviesbureaus en omgevingsdiensten. Meer lezen.

spuitzone