Zoveel teelten, zoveel spuitzones
Begin februari 2026 was ik op een congres in Florence. Het ging over de nieuwste ontwikkelingen in modellen die gebruikt worden voor gewassen in de landbouw, zoals bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of de effecten van klimaatverandering op teelten. De hoogte van gewassen en dichtheid ervan maken veel verschil bij de wijze van bespuiten.
One size fits all, zoals de 50 meter praktijknorm die de Afdeling hanteert bij planvorming, slaat nergens op. Deze praktijknorm is al bijna 25 jaar oud en houdt geen enkele rekening met de nieuwste ontwikkelingen in de landbouw, zoals driftreducerende spuitmethoden of precisielandbouw. Spuitmethoden zoals neerwaarts of op- en zijwaarts en driftreducerende spuitdoppen maken nogal veel uit of er drift vrijkomt. Ook de frequentie van bespuitingen maakt verschil. In een kersenboomgaard wordt bijvoorbeeld maar 1x per teeltseizoen tegen onkruid gespoten (neerwaarts). Op de bomen zelf 2x en dan met DRT99 spuitdoppen. Ook zijn er overkapte kersenboomgaarden waar het weer anders is.
Wat je hiermee moet als RO-er? Het laat zien dat er grote verschillen bestaan tussen de teelten en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Scheer het dus niet over één kam. Angstig vasthouden aan de 50 meter spuitzone bij elke teelt slaat nergens op. Onder de Omgevingswet is het per planlocatie of gebied ook heel goed mogelijk om bepaalde teelten in planregels uit te sluiten. Of bepaalde gewasbeschermingsmiddelen op een naastgelegen agrarisch perceel. Aan de andere kant is het ook belangrijk om de agrarische sector wat ruimte te geven en niet zo maar woningen mogelijk te maken in de buurt van agrarische teelten.
Voorkom hap-snap-planologie In de Omgevingsvisie is het heel goed mogelijk om bepaalde gebieden in het buitengebied, zoals boomteeltgebieden, te reserveren voor agrarisch gebruik en hier geen nieuwe woningen toe te staan. Zo kan de gemeente op macroniveau bepaalde gebieden in het buitengebied reserveren voor bepaald agrarisch gebruik en andere gebieden weer niet. In de huidige tijd van krapte op de woningmarkt is dat geen overbodige luxe. Het geeft bovendien duidelijkheid aan initiatiefnemers die overal woningen van willen maken, zoals van een voormalige bollenschuur naast een bollenveld. In de praktijk maak ik vaak mee hoe groot de druk wordt opgevoerd op de gemeente om maar mee te werken.
